<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="pt-BR">
	<id>https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Funcionalismo</id>
	<title>Funcionalismo - Histórico de revisão</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Funcionalismo"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-17T06:35:38Z</updated>
	<subtitle>Histórico de revisões para esta página neste wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.5</generator>
	<entry>
		<id>https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=590&amp;oldid=prev</id>
		<title>Ronaldotmartins: /* As Duas Articulações */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=590&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-24T19:47:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;As Duas Articulações&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;pt-BR&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Edição anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Edição das 19h47min de 24 de junho de 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l67&quot;&gt;Linha 67:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linha 67:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A teoria de Martinet dialoga diretamente com as dicotomias saussurianas e, de modo muito estreito, com a engenharia conceitual de Louis Hjelmslev (Glossemática), que cindia a linguagem entre os planos da expressão e do conteúdo. A originalidade de Martinet consistiu em transpor essa divisão para uma chave estritamente &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;funcionalista&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, demonstrando que a anatomia da língua responde a uma necessidade intrínseca de otimização de esforço e eficiência comunicativa. Para o funcionalismo europeu, a linguagem humana organiza-se em dois níveis ou camadas de articulação hierarquicamente sobrepostos e interdependentes.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A teoria de Martinet dialoga diretamente com as dicotomias saussurianas e, de modo muito estreito, com a engenharia conceitual de Louis Hjelmslev (Glossemática), que cindia a linguagem entre os planos da expressão e do conteúdo. A originalidade de Martinet consistiu em transpor essa divisão para uma chave estritamente &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;funcionalista&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, demonstrando que a anatomia da língua responde a uma necessidade intrínseca de otimização de esforço e eficiência comunicativa. Para o funcionalismo europeu, a linguagem humana organiza-se em dois níveis ou camadas de articulação hierarquicamente sobrepostos e interdependentes.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== As Duas Articulações ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A engenharia combinatória que caracteriza a dupla articulação estrutura-se de maneira ascendente e descendente, partindo do signo complexo até atingir os átomos mínimos do som.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A engenharia combinatória que caracteriza a dupla articulação estrutura-se de maneira ascendente e descendente, partindo do signo complexo até atingir os átomos mínimos do som.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Ronaldotmartins</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=589&amp;oldid=prev</id>
		<title>Ronaldotmartins em 19h47min de 24 de junho de 2026</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=589&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-24T19:47:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;pt-BR&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Edição anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Edição das 19h47min de 24 de junho de 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l62&quot;&gt;Linha 62:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linha 62:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;O critério de diferenciação textual reside na noção de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;função dominante&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Um texto poético possui função referencial (informa dados) e função emotiva, mas a sua estrutura é hierarquicamente comandada e subordinada à função poética. Mapear a comunicação funcional envolve identificar qual dessas forças direcionais exerce a hegemonia sobre o enunciado, o que vincula as teses de Jakobson diretamente aos estudos de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Pragmática&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; e de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gêneros Discursivos&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;O critério de diferenciação textual reside na noção de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;função dominante&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Um texto poético possui função referencial (informa dados) e função emotiva, mas a sua estrutura é hierarquicamente comandada e subordinada à função poética. Mapear a comunicação funcional envolve identificar qual dessas forças direcionais exerce a hegemonia sobre o enunciado, o que vincula as teses de Jakobson diretamente aos estudos de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Pragmática&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; e de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gêneros Discursivos&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== A Dupla Articulação da Linguagem ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;O conceito de &#039;&#039;&#039;Dupla Articulação da Linguagem&#039;&#039;&#039; é um dos pilares fundamentais da linguística funcional de matriz europeia. Formulado e amadurecido pelo linguista francês &#039;&#039;&#039;André Martinet&#039;&#039;&#039; (1908-1999) a partir de &#039;&#039;&#039;1949&#039;&#039;&#039;, e plenamente sistematizado em sua obra-prima &#039;&#039;Éléments de linguistique générale&#039;&#039; (&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Elementos de Linguística Geral&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, publicada em &#039;&#039;&#039;1960&#039;&#039;&#039;), este princípio define a especificidade estrutural das línguas humanas em relação a qualquer outro sistema de comunicação animal ou artificial.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;A teoria de Martinet dialoga diretamente com as dicotomias saussurianas e, de modo muito estreito, com a engenharia conceitual de Louis Hjelmslev (Glossemática), que cindia a linguagem entre os planos da expressão e do conteúdo. A originalidade de Martinet consistiu em transpor essa divisão para uma chave estritamente &#039;&#039;&#039;funcionalista&#039;&#039;&#039;, demonstrando que a anatomia da língua responde a uma necessidade intrínseca de otimização de esforço e eficiência comunicativa. Para o funcionalismo europeu, a linguagem humana organiza-se em dois níveis ou camadas de articulação hierarquicamente sobrepostos e interdependentes.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== As Duas Articulações ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;A engenharia combinatória que caracteriza a dupla articulação estrutura-se de maneira ascendente e descendente, partindo do signo complexo até atingir os átomos mínimos do som.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== Primeira Articulação: O Nível dos Monemas (Morfemas) ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;A primeira articulação situa-se no nível do &#039;&#039;&#039;conteúdo&#039;&#039;&#039; e da &#039;&#039;&#039;significação&#039;&#039;&#039;. Ao produzirmos um enunciado, a cadeia falada ou escrita é segmentável em unidades linguísticas mínimas que são obrigatoriamente dotadas, de forma simultânea, de um significante (forma fônica/gráfica) e de um significado (sentido). &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Martinet denominou essas unidades mínimas de significação como &#039;&#039;&#039;monemas&#039;&#039;&#039;. Na tradição gramatical brasileira e nos estudos contemporâneos de morfologia, utiliza-se amplamente o termo &#039;&#039;&#039;morfemas&#039;&#039;&#039; (convencionalmente representados entre chaves na análise estrutural: &amp;lt;tt&amp;gt;{morfema}&amp;lt;/tt&amp;gt;). O morfema é o menor fragmento gramatical ou lexical que ainda carrega uma carga de sentido irredutível dentro da língua. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Os morfemas subdividem-se tipicamente em:&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &#039;&#039;&#039;Lexemas&#039;&#039;&#039; (morfemas lexicais): Carregam o núcleo semântico do mundo exterior (ex: a raiz das palavras).&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &#039;&#039;&#039;Gramemas&#039;&#039;&#039; (morfemas gramaticais): Carregam as noções gramaticais de gênero, número, tempo, modo ou derivação.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== Segunda Articulação: O Nível dos Fonemas ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;A segunda articulação desce para o plano da &#039;&#039;&#039;expressão pura&#039;&#039;&#039;. Cada morfema isolado na primeira articulação é, por sua vez, passível de ser segmentado e decomposto em unidades menores e sucessivas: os &#039;&#039;&#039;fonemas&#039;&#039;&#039; (convencionalmente representados entre barras na análise fonológica: &amp;lt;tt&amp;gt;/fonema/&amp;lt;/tt&amp;gt;). &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Os fonemas são unidades materiais e abstratas **completamente desprovidas de significado próprio**. Eles não significam nada isoladamente; a sua única propriedade linguística é possuir uma &#039;&#039;&#039;função puramente distintiva&#039;&#039;&#039;. O fonema serve unicamente para opor e diferenciar um morfema de outro dentro do sistema da língua (como a oposição fonológica entre /p/ e /b/ que distingue {pato} de {bato}).&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== O Princípio da Economia Linguística ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;A importância capital da descoberta de Martinet para a ciência da linguagem reside na explicação do &#039;&#039;&#039;Princípio da Economia Linguística&#039;&#039;&#039;. Se as línguas humanas operassem apenas com a primeira articulação — isto é, se cada situação, objeto, ação ou ideia do universo exigisse um som único, indivisível e exclusivo para ser comunicado —, a memória e a capacidade cognitiva da espécie humana entrariam em colapso biológico imediato. Seriam necessários milhões de sons vocais distintos para dar conta da experiência humana.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Graças à existência da segunda articulação, ocorre um milagre econômico na evolução da linguagem: com um inventário extremamente reduzido, finito e fechado de fonemas (no caso do português brasileiro, um sistema composto por aproximadamente &#039;&#039;&#039;27 fonemas&#039;&#039;&#039;, variando ligeiramente conforme a descrição dialetal), o cérebro humano consegue combiná-los para edificar milhares de morfemas e palavras (primeira articulação). &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ao combinar esses milhares de morfemas por meio das regras sintagmáticas e sintáticas, a língua ganha uma produtividade infinita, tornando-se capaz de gerar um número potencialmente &#039;&#039;&#039;infinito de enunciados, discursos e textos&#039;&#039;&#039;. A dupla articulação é, portanto, a engrenagem que concilia a finitude dos recursos biológicos humanos com a infinitude da expressão do pensamento.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== Exemplos Práticos de Análise Estrutural ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Para demonstrar a operacionalidade metodológica da teoria de Martinet, a tabela abaixo expõe a dissecação de diferentes vocábulos da língua portuguesa em suas respectivas primeira e segunda articulações. Esta segmentação evidencia a independência e a correlação entre o nível do sentido e o nível do som puro:&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; width: 100%;&quot;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;! style=&quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center; width: 15%;&quot; | Palavra&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;! style=&quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center; width: 45%;&quot; | Primeira Articulação &amp;lt;br /&amp;gt; &#039;&#039;(Unidades com Significado: Morfemas)&#039;&#039;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;! style=&quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center; width: 40%;&quot; | Segunda Articulação &amp;lt;br /&amp;gt; &#039;&#039;(Unidades Distintivas: Fonemas)&#039;&#039;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|-&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; font-weight: bold; text-align: center;&quot; | Tratado&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;{trat}&amp;lt;/tt&amp;gt; (radical) + &amp;lt;tt&amp;gt;{a}&amp;lt;/tt&amp;gt; (vogal temática) + &amp;lt;tt&amp;gt;{d}&amp;lt;/tt&amp;gt; (sufixo de particípio) + &amp;lt;tt&amp;gt;{o}&amp;lt;/tt&amp;gt; (morfema de gênero masculino) + &amp;lt;tt&amp;gt;{Ø}&amp;lt;/tt&amp;gt; (morfema zero de número) || style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;/t/ /r/ /a/ /t/ /a/ /d/ /o/&amp;lt;/tt&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|-&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; font-weight: bold; text-align: center;&quot; | grandezas&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;{grand}&amp;lt;/tt&amp;gt; (radical lexical) + &amp;lt;tt&amp;gt;{eza}&amp;lt;/tt&amp;gt; (sufixo derivacional nominalizador) + &amp;lt;tt&amp;gt;{s}&amp;lt;/tt&amp;gt; (morfema flexional de número plural) || style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;/g/ /r/ /ã/ /d/ /e/ /z/ /a/ /s/&amp;lt;/tt&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|-&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; font-weight: bold; text-align: center;&quot; | insignificâncias&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;{in}&amp;lt;/tt&amp;gt; (prefixo de negação) + &amp;lt;tt&amp;gt;{sign}&amp;lt;/tt&amp;gt; (raiz) + &amp;lt;tt&amp;gt;{ific}&amp;lt;/tt&amp;gt; (sufixo) + &amp;lt;tt&amp;gt;{â}&amp;lt;/tt&amp;gt; (vogal) + &amp;lt;tt&amp;gt;{c}&amp;lt;/tt&amp;gt; (sufixo) + &amp;lt;tt&amp;gt;{ia}&amp;lt;/tt&amp;gt; (sufixo de qualidade) + &amp;lt;tt&amp;gt;{s}&amp;lt;/tt&amp;gt; (plural) || style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;/ĩ/ /s/ /i/ /g/ /i/ /n/ /i/ /f/ /i/ /k/ /ã/ /s/ /i/ /a/ /s/&amp;lt;/tt&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|-&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; font-weight: bold; text-align: center;&quot; | nada&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;{nada}&amp;lt;/tt&amp;gt; (morfema único, irredutível e monomorfemático) || style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;/n/ /a/ /d/ /a/&amp;lt;/tt&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|-&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; font-weight: bold; text-align: center;&quot; | conexões&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;| style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;{conex}&amp;lt;/tt&amp;gt; (radical lexical) + &amp;lt;tt&amp;gt;{ões}&amp;lt;/tt&amp;gt; (morfema complexo de flexão plural) || style=&quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&quot; | &amp;lt;tt&amp;gt;/k/ /o/ /n/ /e/ /k/ /s/ /õ/ /j/ /s/&amp;lt;/tt&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== Notas Técnicas sobre a Análise Morfofonológica ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &#039;&#039;&#039;O Morfema Zero (&amp;lt;tt&amp;gt;{Ø}&amp;lt;/tt&amp;gt;)&#039;&#039;&#039;: Na dissecação da palavra &quot;Tratado&quot;, o analista depara-se com o símbolo &amp;lt;tt&amp;gt;{Ø}&amp;lt;/tt&amp;gt; no final da sequência morfológica. Este artifício técnico é chamado de &#039;&#039;&#039;morfema zero&#039;&#039;&#039; (ou marcação nula). Trata-se de um procedimento clássico herdado do estruturalismo distribucionalista. O morfema zero assinala que a *ausência* de uma marca fonética visível em uma determinada posição da palavra possui, na verdade, um valor funcional ativo no sistema. No português, a ausência de um desinência de plural ativa semanticamente a categoria de &quot;singular&quot; por oposição ao morfema &amp;lt;tt&amp;gt;{s}&amp;lt;/tt&amp;gt;. O silêncio, estruturalmente posicionado, também significa.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &#039;&#039;&#039;O Isomorfismo Desfeito&#039;&#039;&#039;: A comparação minuciosa da tabela revela que não existe nenhuma correspondência matemática direta ou de espelho (&quot;um para um&quot;) entre o número de morfemas e o número de fonemas. A palavra &quot;nada&quot; apresenta-se como um único e indivisível bloco significativo na primeira articulação (&amp;lt;tt&amp;gt;{nada}&amp;lt;/tt&amp;gt;), mas desdobra-se em quatro unidades fonológicas distintas na segunda articulação (&amp;lt;tt&amp;gt;/n/ /a/ /d/ /a/&amp;lt;/tt&amp;gt;). Na palavra &quot;conexões&quot;, a sequência de letras esconde o fato de que a consoante gráfica &amp;lt;tt&amp;gt;x&amp;lt;/tt&amp;gt; se realiza fonologicamente na segunda articulação como o encontro de dois fonemas consonantais sucessivos: &amp;lt;tt&amp;gt;/k/&amp;lt;/tt&amp;gt; e &amp;lt;tt&amp;gt;/s/&amp;lt;/tt&amp;gt;. Isso prova de maneira definitiva a autonomia formal e o estatuto independente de cada um dos dois planos de articulação.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== A Escola de Praga e a Perspectiva Funcional da Frase (PFF) ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== A Escola de Praga e a Perspectiva Funcional da Frase (PFF) ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Ronaldotmartins</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=585&amp;oldid=prev</id>
		<title>Ronaldotmartins em 19h39min de 24 de junho de 2026</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=585&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-24T19:39:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;pt-BR&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Edição anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Edição das 19h39min de 24 de junho de 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l112&quot;&gt;Linha 112:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linha 112:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: Conforme referenciado na fonologia, este clássico francês atua como uma ponte magnífica entre as escolas europeias, sendo fundamental para entender como o princípio funcional da comunicação age de forma motora nas mudanças estruturais internas de uma língua ao longo do tempo.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: Conforme referenciado na fonologia, este clássico francês atua como uma ponte magnífica entre as escolas europeias, sendo fundamental para entender como o princípio funcional da comunicação age de forma motora nas mudanças estruturais internas de uma língua ao longo do tempo.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;```&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categoria:Linguística]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categoria:História da Linguística]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categoria:Recentes]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Ronaldotmartins</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=584&amp;oldid=prev</id>
		<title>Ronaldotmartins: Criou página com &#039;O &#039;&#039;&#039;Funcionalismo&#039;&#039;&#039; representa uma das viradas paradigmáticas mais importantes nas Ciências da Linguagem no século XX. Enquanto o estruturalismo clássico (especialmente a glossemática de Hjelmslev e o distribucionalismo americano de Bloomfield) concentrou-se estritamente na descrição da &#039;&#039;&#039;forma&#039;&#039;&#039;, da autonomia e da organização interna do sistema imanente, o funcionalismo propõe uma abordagem externa e integrada.   == A Pergunta Funcionalista ==  A grande cl...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://letrasmais.net.br/letropedia/index.php?title=Funcionalismo&amp;diff=584&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-24T19:38:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Criou página com &amp;#039;O &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Funcionalismo&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; representa uma das viradas paradigmáticas mais importantes nas Ciências da Linguagem no século XX. Enquanto o estruturalismo clássico (especialmente a glossemática de Hjelmslev e o distribucionalismo americano de Bloomfield) concentrou-se estritamente na descrição da &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;forma&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, da autonomia e da organização interna do sistema imanente, o funcionalismo propõe uma abordagem externa e integrada.   == A Pergunta Funcionalista ==  A grande cl...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nova&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;O &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Funcionalismo&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; representa uma das viradas paradigmáticas mais importantes nas Ciências da Linguagem no século XX. Enquanto o estruturalismo clássico (especialmente a glossemática de Hjelmslev e o distribucionalismo americano de Bloomfield) concentrou-se estritamente na descrição da &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;forma&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, da autonomia e da organização interna do sistema imanente, o funcionalismo propõe uma abordagem externa e integrada. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== A Pergunta Funcionalista ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A grande clivagem entre o formalismo estrutural e o funcionalismo reside na natureza de sua interrogação fundamental. Em vez de perguntar &amp;quot;como a língua se estrutura internamente como um sistema de puras oposições?&amp;quot;, o funcionalismo parte de uma indagação essencialmente teleológica e pragmática: &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;para que serve a linguagem?&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Para os linguistas dessa corrente, a língua não é um artefato geométrico abstrato que existe em um vácuo social; ela é, antes de tudo, um &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;instrumento de interação verbal e comunicação humana&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Consequentemente, as estruturas gramaticais, as regras sintáticas e as escolhas fonológicas não são arbitrárias ou puramente imotivadas: elas se explicam, moldam-se e motivam-se (ao menos em parte) em decorrência das pressões e necessidades cognitivas, sociais e comunicativas que os falantes enfrentam no uso real da língua. A forma, portanto, submete-se à função.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Karl Bühler e as Três Funções da Linguagem (1934) ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A primeira grande sistematização dos objetivos comunicativos da linguagem ocorreu fora da linguística estrita, partindo da psicologia da forma (&amp;#039;&amp;#039;Gestalt&amp;#039;&amp;#039;). O psicólogo e linguista alemão &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Karl Bühler&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1879-1963), em sua obra fundamental &amp;#039;&amp;#039;Sprachtheorie&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Teoria da Linguagem&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, publicada em &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;1934&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;), postulou que qualquer ato de fala envolve um modelo de coordenadas axiomáticas organizado a partir de três polos constitutivos: o mundo (os objetos), o Eu (o emissor) e o Tu (o receptor). &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A partir deste modelo sêmico e triangular, Bühler deduziu as &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;três funções fundamentais&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; da linguagem:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; style=&amp;quot;margin: 1em auto 1em auto; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse;&amp;quot;&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&amp;quot; | Função&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&amp;quot; | Orientação (Polo)&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&amp;quot; | Definição Teórica&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background-color: #f2f2f2; padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center;&amp;quot; | Exemplo Prático&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| style=&amp;quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&amp;quot; | &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Representativa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;br /&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;(ou Descritiva)&amp;#039;&amp;#039; || &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Os Objetos e Eventos&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;br /&amp;gt; (O Mundo) || Voltada para a representação lógica, transmissão de dados e descrição objetiva de estados de coisas da realidade. || &amp;quot;No nível do mar, a água ferve a 100°C.&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| style=&amp;quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&amp;quot; | &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Expressiva&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;br /&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;(ou Sintomática)&amp;#039;&amp;#039; || &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;O Emissor&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;br /&amp;gt; (O Eu) || Externaliza o estado interno do falante, suas atitudes afetivas, subjetividades, desejos e emoções em relação ao que diz. || &amp;quot;Não quero que a água ferva a 100°C!&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| style=&amp;quot;padding: 10px; border: 1px solid #aaaaaa;&amp;quot; | &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Apelativa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;br /&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;(ou Conativa)&amp;#039;&amp;#039; || &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;O Destinatário&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;br /&amp;gt; (O Tu) || Dirige-se diretamente ao interlocutor com o objetivo de mover sua vontade, provocar uma reação ou condicionar seu comportamento. || &amp;quot;Ferve, água, ferve!&amp;quot;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== A Metáfora do Sintoma ===&lt;br /&gt;
É de vital importância para o estudante de Letras compreender o rigor por trás do termo &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;sintomático&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; empregado por Bühler para classificar a função expressiva. Tomando de empréstimo a semiótica médica clássica, Bühler explica que, assim como um sintoma físico (por exemplo, a febre alta ou uma erupção cutânea) é um &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;indício natural e involuntário&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; de uma alteração biológica interna do organismo, a função expressiva da linguagem atua como um índice do estado anímico e psíquico do falante. Ela manifesta e expõe uma realidade interior de forma direta, diferentemente da função representativa, que descreve as realidades exteriores de maneira mediada e conceitual.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Roman Jakobson e as Seis Funções da Linguagem (1960) ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Em &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;1960&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, no encerramento de um simpósio interdisciplinar na Universidade de Indiana, Roman Jakobson proferiu sua célebre conferência intitulada &amp;quot;Linguística e Poética&amp;quot; (posteriormente publicada no Brasil na coletânea &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Linguística e Comunicação&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;). Jakobson identificou que o modelo tripartite de Bühler, embora elegante, era insuficiente para explicar a totalidade dos fatores que intervêm na transmissão de uma mensagem verbal. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Jakobson expandiu a equação comunicativa, mapeando &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;seis fatores constitutivos&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; invariáveis de todo ato de fala. A cada um desses fatores, ele fez corresponder uma &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;função de linguagem específica&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, gerando um modelo hexagonal:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;pre&amp;gt;&lt;br /&gt;
                                CONTEXTO&lt;br /&gt;
                         (Função Referencial)&lt;br /&gt;
                                   |&lt;br /&gt;
     EMISSOR ------------------ MENSAGEM ----------------- DESTINATÁRIO&lt;br /&gt;
(Função Emotiva)            (Função Poética)             (Função Conativa)&lt;br /&gt;
                                   |&lt;br /&gt;
                                CONTATO&lt;br /&gt;
                           (Função Fática)&lt;br /&gt;
                                   |&lt;br /&gt;
                                CÓDIGO&lt;br /&gt;
                     (Função Metalinguística)&lt;br /&gt;
&amp;lt;/pre&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
As três funções herdadas de Bühler ganharam novos nomes e maior precisão técnica (a representativa tornou-se &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;referencial&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, a expressiva tornou-se &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;emotiva&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; e a apelativa tornou-se &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;conativa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;). Paralelamente, Jakobson introduziu três novas funções que iluminaram zonas até então negligenciadas pela sintaxe pura:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Função Poética (Foco na Mensagem)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: Ocorre quando o enunciado se volta sobre sua própria materialidade estrutural, isto é, sobre a forma, a seleção lexical, a sonoridade, o ritmo, as rimas e a organização retórica das palavras. Jakobson a define formalmente como a projeção do princípio da equivalência do eixo da seleção (paradigma) sobre o eixo da combinação (sintagma). Ela não é exclusiva da literatura; manifesta-se em slogans publicitários, trocadilhos e chistes cotidianos. &lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Exemplo&amp;#039;&amp;#039;: &amp;quot;Ferver ou não ferver: eis a questão.&amp;quot; O valor informacional aqui é secundário; o que se destaca é o jogo estético e a paródia intertextual direta com o monólogo de Hamlet, de William Shakespeare (&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;To be, or not to be, that is the question&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;).&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Função Fática (Foco no Contato)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: Tem por finalidade testar, estabelecer, prolongar, interromper ou simplesmente confirmar a operacionalidade do canal físico de comunicação e a manutenção da atenção entre os interlocutores. É uma função essencialmente relacional e vazia de conteúdo informacional denso.&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Exemplo&amp;#039;&amp;#039;: &amp;quot;Fervendo aí também?&amp;quot; Utilizada em uma conversa casual ao telefone ou por aplicativos de mensagem, esse enunciado serve primordialmente para atestar a conexão do canal interativo entre os falantes, agindo de maneira similar a expressões como &amp;quot;Alô?&amp;quot;, &amp;quot;Entendeu?&amp;quot;, &amp;quot;Pois é&amp;quot;.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Função Metalinguística (Foco no Código)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: Manifesta-se quando a linguagem se dobra sobre si mesma, ou seja, quando o emissor e o destinatário utilizam o próprio código linguístico para falar, conceituar, analisar ou retificar as regras e sentidos do próprio código. É a língua explicando a língua.&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Exemplo&amp;#039;&amp;#039;: &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;Ferver&amp;#039;&amp;#039; é um verbo.&amp;quot; Este enunciado não transmite nenhuma informação sobre a fervura empírica da água no mundo físico; ele enuncia uma propriedade gramatical e morfológica da palavra enquanto unidade linguística. Ocorre metalinguagem em todos os verbetes de dicionários, aulas de gramática e checagens semânticas cotidianas (como em &amp;quot;o que você quer dizer com a palavra X?&amp;quot;).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== O Princípio da Simultaneidade e a Dominância ===&lt;br /&gt;
Jakobson adverte enfaticamente que seria um erro metodológico primário tentar classificar os enunciados reais como se contivessem uma única e exclusiva função de linguagem. Virtualmente, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;todo enunciado verbal concreto acumula e combina várias dessas seis funções concorrentemente&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
O critério de diferenciação textual reside na noção de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;função dominante&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Um texto poético possui função referencial (informa dados) e função emotiva, mas a sua estrutura é hierarquicamente comandada e subordinada à função poética. Mapear a comunicação funcional envolve identificar qual dessas forças direcionais exerce a hegemonia sobre o enunciado, o que vincula as teses de Jakobson diretamente aos estudos de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Pragmática&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; e de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gêneros Discursivos&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== A Escola de Praga e a Perspectiva Funcional da Frase (PFF) ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A contribuição da Escola de Praga ao funcionalismo estendeu-se muito além da fonologia funcional de Trubetzkoy. Os linguistas checos foram pioneiros na criação de uma metodologia funcionalista voltada para a &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;sintaxe e para a organização informacional do discurso&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Essa abordagem foi inaugurada por &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Vilém Mathesius&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1882-1945) e posteriormente refinada e desdobrada por &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Jan Firbas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1921-2000) sob o conceito de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Dinamismo Comunicativo&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A grande tese da chamada &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Perspectiva Funcional da Frase&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Functional Sentence Perspective&amp;#039;&amp;#039; — PFF) postula que a ordenação e o arranjo das palavras dentro de uma frase não respondem apenas a regras mecânicas e abstratas de concordância ou regência sintática (como sujeito + verbo + objeto). A arquitetura da frase é governada pela distribuição do peso da informação que o falante deseja transmitir, dividindo-se o enunciado em duas porções funcionais nítidas:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Tema (Informação Dada)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: É o ponto de partida do enunciado; a base informacional que já é de conhecimento prévio do interlocutor ou que já foi introduzida anteriormente no contexto do discurso. É o tópico sobre o qual se vai tecer um comentário.&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rema (Informação Nova)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: É o núcleo da mensagem; aquilo que se afirma, comenta, acrescenta ou descobre de inédito a respeito do Tema. É a porção que faz avançar o dinamismo comunicativo do texto.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Análise Estrutural e a Topicalização ===&lt;br /&gt;
Tomemos o seguinte enunciado em língua portuguesa: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;blockquote&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;Maria, ela saiu de casa mais cedo.&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ao aplicarmos os parâmetros da Perspectiva Funcional da Frase, a segmentação se desata da seguinte forma:&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;Maria&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (juntamente com o pronome reiterativo &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;ela&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;) encarna o &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Tema&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Assume-se que a identidade de Maria já faz parte do universo de conhecimento compartilhado entre os falantes na linha do discurso.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;saiu de casa mais cedo&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; constitui o &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rema&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Trata-se da carga informativa inédita, o dado novo que se acopla ao tema.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Esse fenômeno sintático é conhecido nos estudos contemporâneos de gramática discursiva como &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;topicalização&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ou, em vertentes formais, &amp;quot;deslocamento à esquerda&amp;quot;. O falante, movido por uma necessidade pragmática de sinalizar com clareza o foco de sua atenção, retira o sujeito de sua posição canônica na frase e o projeta para a periferia extrema à esquerda, isolando-o por uma pausa (vírgula) e reativando-o em seguida por meio de um pronome anafórico (&amp;quot;ela&amp;quot;). A estrutura sintática se altera visando cumprir uma prioridade de ordem puramente comunicativa.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Desenvolvimentos Posteriores: As Gramáticas Funcionais ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A semente funcionalista plantada pelas matrizes europeias de Praga, Copenhague e Indiana frutificou na segunda metade do século XX, desaguando em modelos teóricos integrados de análise sintática e discursiva. Duas grandes escolas universais destacam-se nesse cenário:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A Gramática Funcional de Simon C. Dik (1940-1995)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: Proposta pelo linguista neerlandês em &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;1978&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, essa teoria concebe a gramática como um complexo de regras interativas que capacita os seres humanos a codificarem suas intenções comunicativas. Dik rejeita a visão de que a sintaxe seja autônoma (como faz Noam Chomsky). Para a vertente holandesa, as funções puramente sintáticas (como Sujeito e Objeto) são inteiramente subordinadas e determinadas pelo cruzamento das &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;funções semânticas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Agente, Paciente, Meta) e das &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;funções pragmáticas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Tema, Rema, Foco, Tópico).&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A Linguística Sistêmico-Funcional de Michael A. K. Halliday (1925-2018)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: Formulada pelo linguista britânico a partir de sua obra seminal &amp;#039;&amp;#039;An Introduction to Functional Grammar&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;1985&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;), essa escola encara a língua como uma &amp;quot;semiótica social&amp;quot;. Halliday mapeia a engrenagem gramatical a partir de três grandes &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;metafunções&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; simultâneas que respondem às necessidades vitais da espécie humana:&lt;br /&gt;
:# &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Metafunção Ideacional&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: A linguagem servindo para mapear, organizar e interpretar a nossa experiência do mundo interior e exterior.&lt;br /&gt;
:# &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Metafunção Interpessoal&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: A linguagem servindo para estabelecer, negociar e manter as nossas relações sociais, papéis discursivos e atos de fala com o outro.&lt;br /&gt;
:# &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Metafunção Textual&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: A linguagem servindo para criar laços de coesão e coerência internos, garantindo que o enunciado se estruture constitutivamente como um texto inteligível.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Em suma, para o aluno de Letras, o Funcionalismo Linguístico deve ser compreendido como o grande contraponto científico à imanência do estruturalismo radical e ao inatismo formalista. Ao trazer o contexto, a cognição, o falante e a sociedade para o centro da descrição linguística, o funcionalismo reconecta a forma da língua à sua vitalidade social diária.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografia comentada — Funcionalismo Linguístico ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;BÜHLER, Karl.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Teoría del Lenguaje&amp;#039;&amp;#039;. Madri: Revista de Occidente, [1934] 1967. (Ou edições mais recentes em espanhol/inglês).&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: Um dos textos fundacionais da virada funcional clássica. Embora exija familiaridade com os debates da psicologia e da fenomenologia europeia dos anos 1930, sua leitura é crucial para compreender de onde nascem as matrizes das funções expressiva, apelativa e representativa.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;JAKOBSON, Roman.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;Linguística e Poética&amp;quot;. In: &amp;#039;&amp;#039;Linguística e Comunicação&amp;#039;&amp;#039;. Tradução de Izidoro Blikstein e José Paulo Paes. São Paulo: Cultrix, [1960] 2010.&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: É o artigo mais lido, citado e obrigatório dos cursos de Letras e Comunicação do país. A clareza de Jakobson ao articular os seis componentes da comunicação às seis funções da linguagem torna este ensaio uma ferramenta de aplicação analítica imediata para textos poéticos, publicitários e midiáticos.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;HALLIDAY, Michael A. K.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;An Introduction to Functional Grammar&amp;#039;&amp;#039;. Londres: Edward Arnold, [1985] 2004. (Ou edições revisadas por Christian Matthiessen).&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: O manual definitivo da Linguística Sistêmico-Funcional. Trata-se de uma obra monumental e densa onde Halliday disseca a gramática inglesa através das lentes das metafunções textual, interpessoal e ideacional, servindo de fundação teórica para os estudos contemporâneos de Análise Crítica do Discurso (ACD).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;DIK, Simon C.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;The Theory of Functional Grammar&amp;#039;&amp;#039;. Berlim: Mouton de Gruyter, 1997. (2 volumes).&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: Publicação póstuma que reúne a sistematização final do modelo funcional holandês. É uma leitura de fôlego voltada para pesquisadores de sintaxe que desejam compreender os mecanismos abstratos que geram as sentenças a partir de restrições pragmáticas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;MARTINET, André.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Elementos de Linguística Geral&amp;#039;&amp;#039;. Tradução de Jorge Morais Barbosa. Lisboa: Sá da Costa, [1960] 1991.&lt;br /&gt;
:* &amp;#039;&amp;#039;Comentário&amp;#039;&amp;#039;: Conforme referenciado na fonologia, este clássico francês atua como uma ponte magnífica entre as escolas europeias, sendo fundamental para entender como o princípio funcional da comunicação age de forma motora nas mudanças estruturais internas de uma língua ao longo do tempo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
```&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ronaldotmartins</name></author>
	</entry>
</feed>